خوانش بخشی از کتیبه ایلامی بیستون داريوش هخامنشی از کتاب استاد شربیانی
خوانش بخشی از کتیبه ایلامی داریوش با استفاده از کتاب استاد محمد شربیانی(از صفحه آقای مهدی حسنی اردبیللی)
ورود به کانال تلگرامی پشتیبان وبلاگ
......
نکات :
- علامت میخ ایستاده که رنگ سبز زیر آن کشیده شده است را عده ای از محققین همانند استاد شربیانی و هلک نماد " مذکر، نر" بودن دانسته اند که خوانش آن نیز به صورت های " دیش، کیش" است و در هر جای کتیبه آمده بعد از شاهد حضور مذکر هستیم (چنانچه قبل از اسم داریوش، سپاهیان او و یا موارد اینچنینی است) و می توان معادل " دئش و کیشی" در ترکی در نظر گرفت ولی برخی همانند دکتر خیاوی آن را " واژه جدا کن" خوانده اند.
- Hum, Um را می توان حالت مخففی از Özüm : اؤزوم : خودم، دانست
- واژه Zundi در ایلامی داریوشی حالت مخفف شده واژه مرکب uzun-dik : اوزون-دیک : دراز-سربرافراشته، در مفهوم شاه در ایلامی است که در کتاب " ایلامیکا " به طور کامل مورد بررسی قرار گرفته است و در پستی جداگانه در همين وبلاگ بدان خواهیم پرداخت
- میخ خوابیده با خوانش Ash : آش در مفهوم سرزمین و اراضی گشوده و فتح شده که در واقع ریشه فعل " آشماق : آچماق : گشودن" در تورکی است
- ایری : iri در ایلامی در مفهوم "بزرگ" است که در متون ایلامی با ساختارهایی چون " ایری-شَر : بزرگ می شود،" ایری-باش : کله گنده "،" ایری-دیر : بزرگ است " و... دیگر کاربرد داشته است که در این کتیبه هم کاملا همراستا با گرامر زبان تورکی بکار رفته است که در کتاب ایلامیکا مفصل توضیح داده شده است
- عبارت زوندیلارینا زوندی - میش : اوزوندیکلرینه اوزوندیکیمیش : شاهان را پاشاه بوده است، اشاره به شاه بزرگ بودن داریوش نسبت به شاهان مناطق زیر سلطه خود است که کاربرد پسوند " میش" مطابق با گرامر زبان تورکی است
- آش پارزیلاریدا : بگشود(فتح کرد) سرزمین پارس را هم، پسوند تورکی " دا "
- لغت " Kuwish : کوویش " در واقع شکل ایلامی واژه از ریشه سومری ku11, Ki : زمین، مکان، کشور و... و در
همان معانی است که لغت " کشور" نیز از آن آمده و مطابق با ریشه های " kir, qır, küy" در تورکی می باشد که در کتاب " ایلامیکا " بدان پرداخته شده است و این در حالی است که دکتر حسن دوست ریشه شناس سر‌شناس زبان فارسی دری در جلد چهارم کتاب خود ماده 4029 قادر به ارائه ریشه درستی برای آن نشده و با آوردن علامت ستاره اقدام به ساختن ریشه فرضی نادرست برای آن نموده است، در حالی که احتمال دیگر چنانچه محقق حوره فولکلور آذربایجان " ابراهیم شاکر ختا قوربانلی" مطرح نموده مرتبط با شغل دامداری در گذشته بوده و " کؤییش : köyiş + بار : bar = دارایی سبز، چمن زار و جلگه ای هر ملت که وطن آنها بوده باشد
- شاک-ری از ریشه " شاک، شاخ : سر راست، سر برافراشته" برای اطلاق به فرزند پسر، پسر بالغ در ایلامی کاربرد داشته که نشان از قدرت آن داشته و احتمالا بعدها واژه " اَر+شاک : ارشک" هم از آن به وجود آمده و حتی طبق نظر استاد شربیانی "شاخه" درخت که نماد سربرافراشتن از بدنه اصلی می باشد هم می تواند با آن مرتبط باشد و حتی افزوده شدن پسوند ایلامی " ری" به شاک هم معادل کاربرد " لی" چنانچه در " اوغ-لی، اوغلو : پسرش" کاربرد دارد نیز مطابق با ساختار زبان تورکی است، البته که واریانت " شاغ" در گویش تورکی خاکاس معادل " جنگ" می باشد
- ریشه یابی نام " ایرشام، ارشام " در کتاب ایلامیکا ارائه شده است
- لغت ایلامی " روق : Rug " معادل " اوروق : نسل و نژاد" چنانچه در دیوان " اوروق-توروق" هست بوده که باز در کتاب ایلامیکا مفصل بدان پرداخته شده است
- کاربرد " روق شاکری" معادل " اوروق شاکری، اوروق شاخ-اَری، نسل پسری، نوه" بوده است
.....
.....
.....
#Elamca-#Türkcə
#Əhəməni #Daruşun #Elamca #Daş_Qabartmasından bir səhifə Oxunuşu, #Şərəbiyani Bilgənin kitabına dayanarkən :
Çağdaşcayınan Tutuşdurma
Dish : #Diş/Deş/ #Kişi də oxunar
#Hum / Huw / Kuw : bu simgə Başlancığda gəlsə #Hum / Um : #Mən anlamında gələr #Özüm qısa yazılması olabilər ki #Um göstərilərimiş, artıqraq nişansız gəlsə
#Kuw : gök, küy : yer-yurd da oxunar habelə #Ortada gəlsə #Öv : Ev oxunar
#Miş bu Ək/Şəkilçi düz Türkcəmizə bənzir necə Dağımış da işlənir
#Da Şəkilçisi/Əki də necə ParzilariDa gəlmiş Türkcəyə bənzir
Diş/Kişi Üm(Özüm) Kişi Dariyamauiş Uzundik(Şah) İribaş-dir Kişi Uzundik(Şah)
Kişi Uzundikərinə Kişi
Uzundik ¬ (i) miş
Aş( Yer AŞmış : Fəth Etmiş !) Parzilarda
Kişi Uzundik(Şah) daha Köyüşlərnə(Köylər/ Ölkələr #farsca #kišvar bundan gəlmədir)
Kişi #Vişdaşba #Şakari( #Şax elamcada #oğlan deməkdir, bunu #partlar içrə #Ər+Şak ¬ a yaxın görürəm, artıqraq Şağ #Xakas türkcəsində #Savaş deməkdir(E.Arıkoğlu, Hakasça-türkçe sözlük, 401)
#Ri Şəkilçidir/Əkdir necə #Oğ+li/lu : Şaka+ri
Kişi #İrşama(Ad, Daruşun Babası )
Kişi #Rugu : Uruğ(Divan içrə) nəsl,
- #Şaka-ri : Oğlu
Kişi Hakamanuşia (Oymaq adı)
... ائلامجا-#تۆرکجه
#هخامنشی #دارۇشون #ائلامجا #داش‌قابارتماسؽندان بیر صحیفه اوْخونوشو، #شربییانی بیلگه‌نین کیتابؽنا دایانارکن :
چاغداشجایؽنان تۇتوشدورما
دیش : #دیش٫دئش٫ #کیشی‌ده اوْخونار
#هوم ٫ هۇو ٫ کۇو : بۇ سیمگه باشلانجؽغدا گلسه #هۇم ٫ اۇم : #من آنلامؽندا گه‌لر #اؤزوم قؽسا یازؽلماسی اوْلابیلر کی #هوم گؤستریلریمیش، آرتؽقراق نیشانسؽز گلسه
#کۇو : گؤک، کۆی : یئر-یۇرد دا اوْخونار هابئله #اوْرتادا گلسه #اؤو : ائو اوْخونار
#میش بۇ اک٫شکیلچی دۆز تۆرکجه‌میزه بنزیر نئجه داغؽمیش دا ایشلنیر
#دا شکیلچیسی٫کی‌ده نئجه پارزیلاریدا گلمیش تۆرکجه‌یه بنزیر
دیش٫کیشی اۆم(اوزوم) کیشی دارییاماۇیش اۇزوندیک(شاه) ایریباش-دیر کیشی اۇزوندیک(شاه)
کیشی اۇزوندیکلرینه کیشی
اۇزوندیک ¬ (ای) میش
آش(یئر آشمؽش : فتح ائتمیش !) پارزیلاردا
کیشی اۇزوندیک(شاه) داها کؤیوشلرنه(کویلر اؤلکه‌لر#فارسجا کشور ده بۇندان گلمه‌دیر)
کیشی #ویشداشبا #شاکاری(#شاخ ائلامجادا #اوْغلان دئمکدیر، بۇنو #پارتلار ایچره #ر+شاک ¬ آ یاخؽن گؤرورم، آرتؽقراق شاغ #خاکاس تۆرکجه‌سینده #ساواش دئمکدیر(ائ.آرؽکوغلو، هاکاسچا-تۆرکچئه سؤزلوک، ۴۰۱)
#ری شکیلچیدیر٫نئجه #اوْغ+لی٫لو : شاکا+ری
کیشی #ایرشاما(آد، دارۇشون باباسؽ )
کیشی #رۇگو : اۇروغ(دیوان ایچره اوروق-توروق ) نسل،#
شاکا-ری : اوْغلو
کیشی هاکامانۇشیا (اوْیماق آدؽ)
...
...
وبلاگ توسط ادمین ها اداره می شود و مطالب از منابع مکتوب و اینترنتی ارائه می گردد و کانال تلگرامی ذیل پشتیبان مطالب آن می باشد :